شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

31

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

از جمله كسانى كه خود كاشانى به مصاحبت وى تصريح مىكند شمس الدين محمد تبريزى است كه بر نگارنده روشن نگشت كه مقصود همان مراد مولانا جلال الدين بلخى است يا نه . شرح كاشانى بر منازل از عبد الرزاق كاشى آثار متعددى بجاى مانده كه از مهم‌ترين آنها همين شرح منازل السائرين « 1 » است . كاشانى در اين شرح بسان شمارى از شروح تحت تأثير مستقيم عفيف الدين تلمسانى ( م 690 ) است و در غالب مطالب از وى پيروى كرده است ، به اضافهء فوائدى كه در تشريح مطالب از خود افزوده است ؛ با اين تفاوت كه زبانى فنّىتر از تلمسانى دارد و بيشتر از وى مصطلحات عرفانى را استعمال مىكند . وى اين شرح را به درخواست غياث الدين محمد بن رشيد الدين فضل الله ، وزير سلطان ابو سعيد بهادر خان « 2 » ، ( 716 - 736 ) نگاشته است . اين غياث الدين از مردان بزرگ ايران زمين است و در دانش دوستى شهرهء آفاق . وى بسيارى از دانشمندان عصر خويش را به تأليف و تصنيف ترغيب مىفرمود و بسيارى كتب در پناه حمايات مادى و معنوى وى تأليف شده و به يادگار مانده است كه از جملهء آنها مىتوان المواقف قاضى عضد الدين ايجى ، و شرح شمسيه و شرح مطالع قطب الدين رازى را نام برد . چنان كه در پايان نسخهء چاپ سنگى اين شرح آمده كاشانى به تاريخ دوشنبه 20 رجب 731 در ربع رشيدى تبريز از تأليف فراغت يافته است . شايان توجه اينكه از لحاظ كتابشناسى ، اين شرح مشتمل بر صحيح‌ترين ضبط متن منازل است ؛ چرا كه به تصريح كاشانى در پايان كتاب نسخه‌اى از متن منازل السائرين ، كه آن را نزد شيخ الاسلام انصارى خوانده بودند و اجازهء شيخ به خط خود وى مورخ 453 در هامش آن

--> ( 1 ) . مقدمهء شرح منازل / كاشى . ( 2 ) . تاريخ ايران ، عباس اقبال ، ص 533 .